MPCC chuan vawiin (12.2.2026) chhun khan Congress Bhavan-ah ‘Union Budget 2026-27 Zirhona’ an buatsaih a, resource person atan
Prof. James L.T. Thanga (MZU) an hmang.
Prof James LT Thanga chuan, “Tun tum 16th Finance Commission-in tehna a siam chi hrang hrang a awm. Geographical area ah 10% point pek a ni a, population ah 17.5% point a ni. Population ah hian Mizoram Swrkarin 25% a rawt a, Finance Commision hian 17.5% ah an daha, point a put tlem khan Mizoram tan chuan a tha zawk a, Mizoram Sawrkarin 25% a rawt hi a tha lo zawk niin a ngaih theih. Forest-ah hian Mizoramin 10% a rawt a, demographic performance 10% a ni a, hetah hian Mizoram Sawrkarin rawtna a siam lo. Birth control lama kan chet that avangin Mizoram chet thatna tur ni mah se, Mizoram Sawrkar rawtnaah a tel lo. Per Capita Income Distance-ah Mizoram Sawrkarin 40% a rawt a, a sang zinga kan tel avangin kan chet chhiatna tur a ni . Share of GSDP-in GDP ah hian Mizoramin rawtna kan siam lo va, GSDP thatna apiang state te chan thatna tur a ni a, Mizoram tana tha tur a ni,” a ti.
Tun financial commission hian kum 2018-2023 tehkhawng chhutna atan a hmang tlangpui tih sawiin Prof. James LT Thanga chuan, “Tuna sawrkar mek ZPM performance hi tehna anga ngaih theih ani lo anga. MNF Sawrkar pawhin kan tih an ti ngawt thei bik lo ang. Tu party tan mah kan thawhrah han tih ngawt chu a fel lo mai thei. Tun 16th Finance Commission ah hian local bodies leh disaster tih loh chu state/sector specific grant a bo thak a, Mizoramin Post Devolution Revenue Deficit Grant a dawn thin pawh,” tiin Share of Tax pung angin lang mahse Revenue Deficit Grant a tawp tak avangin kan punna hi a sang lutuk lo thei niin a sawi.
Prof. James LT Thanga chuan, “BJP Sawrkar hi an vannei khawp mai a, 2002 atanga 20014 inkara India ram hmasawnna, thanna GDP sang khan a tha lamin nghawng BJP Sawrkarah hian a rawn nei chho zel tih a lang a, kan budget pawh a lo pung chho ta hle a ni. Chubakah chuan Adhaar vang hian hmasawnna nasa tak a thleng. UPI leh financial transaction hi Adhaar base vek a ni tawh a, hmasawnna a thlen a, reform ropui tak a ni. Manmohan Singh khan Adhaar launch a nih khan kum sawm lo awm leh tur ah hian Adhaar hian payment system ah hmasawnna nasa tak a thlen dawn tiin a sawi a, keini economic zir pawn kan hriat phak loh a ni,” tiin tun tuma India ram budget pharh takah khan kan ramin a mamawh leh harsatna a tawhte sutkianna tur he budget ah hian a awm lo niin mithiam ten an ngaih thu a sawi.